Algemeen
|
| Naam |
Systemische Crisisinterventie |
| Introductie |
1984 |
| Doel |
Zodanig interveniëren bij ernstige psychiatrische en psychosociale crisissituaties, dat het probleemoplossend vermogen van het sociale netwerk (mantel of professioneel) rond de geïdentificeerde patiënt optimaal wordt benut en waar nodig wordt versterkt en waar mogelijk ook het copinggedrag van de van de geïdentificeerde patiënt verbetert. De crisissituatie wordt waar mogelijk benut om gedragsverandering voor de toekomst te stimuleren zodat de vaardigheid in het omgaan met crisis zowel van i.p. als van het systeem wordt verbeterd. |
| Beschrijving |
Werkwijze en methodieken uit de crisisinterventie, de leertheorie en de psycho-educatie worden geïntegreerd met een netwerkbenadering op systeemtheoretische grondslag en met psychiatrische interventies uit het domein van de acute psychiatrie.. Achtergrond is de veronderstelling dat de behandelaar niet verantwoordelijk is voor het doen verdwijnen van de symptomen maar de regie voert over een proces dat gericht is op het probleemoplossend vermogen van het systeem. Het systeem omvat zowel de geïdentificeerde patiënt als zijn sociale netwerk. Uitzondering hierop zijn situaties waarin de behandelaar de enige is die acuut gevaar kan afwenden. Een crisis wordt gezien als een proces dat eindigt in een hervonden evenwicht, waarbij zowel intrapsychische als systemische factoren een rol spelen. Lijdensdruk ontstaat wanneer er een toename is van de draaglast boven de draagkracht. Het herstellen van het (systeem-) evenwicht kost arbeid: emotionele verwerking en oplossing van praktische problemen. Er wordt in beginsel gewerkt met twee crisisinterventoren: De ene spreekt met de cliënten, de ander is observator, commentator en gesprekspartner. Uit strategisch overwegingen kan gekozen worden voor een rolverdeling waarbij de ene de `wetende' (resp. bezorgde, steunende, enz.) is en de ander de `onwetende' (resp. afstandelijke, degene die verantwoordelijkheid bij de patiënt legt, enz.). Het medisch-psychiatrische ingrijpen staat niet hiërarchisch boven maar naast andere vormen van methodisch ingrijpen. |
| Alternatieven |
ja, echter niet systemisch |
Bronnen |
| Stroming |
Gezinstherapie, crisistheorie, gedragstherapie, directieve therapie. |
| Bedenkers |
Zoals deze ontwikkeld is bij Mentrum: Louk van der Post, Wim van Esch, Flip Jan van Oenen, Clemens Bernard. Verder zijn landelijk Bert van Luin & Herman Vergouwen bekend. |
| Literatuur |
- Wim van Esch en Louk van der Post: “Theorie van de systeeminterventie”. Uitgave: Mentrum GGZ Amsterdam, interne uitgave, 1984.
- Wim van Esch en Louk van der Post: “Netwerkbenadering in de Sociale Psychiatrie” Uitgave: Mentrum GGZ Amsterdam, interne uitgave, 1984.
- Louk van der Post: “Omgaan met Suïcidaal gedrag: Een systemische benadering” Uitgave: Mentrum GGZ Amsterdam, interne uitgave, 1988.
- Louk van der Post: “Gezin in Crisis - Tegenslag of buitenkans?”. Uitgave MGv, nr. 4, 1987.
- Louk van der Post en Flip Jan van Oenen: “Handleiding voor het werken aan de telefoon in de Riagg en bj de Krisisdienst”. Uitgave: Mentrum GGZ Amsterdam, interne uitgave, 1999.
|
| Links |
Onbekend. |
Er mee leren werken |
| Leerweg |
Meerdere jaren ervaring onder gerichte en systematische supervisie is nodig alsmede het volgen van gerichte trainingsprogramma's. |
| Cursus |
Op verzoek organiseert het RINO te Amsterdam een training op maat. Bert van Luin & Herman Vergouwen geven cursus op dit gebied. |
Samenwerkings-
vaardigheden |
- Techniek staat of valt met soepele en geregelde samenwerking tussen vaste collega's.
- Benodigde attitude: eigenschappen, kennis en vaardigheden kunnen per hulpverlener verschillen en vullen elkaar aan, niet iedereen is even goed in alles.
- Positieve houding ten opzichte van elkaar hulp, steun en raad vragen.
|
Toepassing |
| Disciplines |
Sociaal psychiatrisch verpleegkundige, psycholoog psychotherapeuten psychiater, arts met aangevulde gespecialiseerde ervaring/opleiding. |
| Setting |
De grote kracht van de methode zit in het werken buiten de kliniek. Zodra de patiënt is opgenomen hebben we ook met de kliniek als steunsysteem te maken, wat de werkwijze danig kan compliceren. |
| Doelgroep |
Alle patiëntengroepen Zeer geschikt voor suïcidale patiënten en patiënten voor wie opname contrageïndiceerd is. |
| Contraindicaties |
Geen. |
Effectiviteit |
| Tijdsduur |
Geen systematisch onderzoek naar gedaan. De ervaring leert dat dit sterk wisselt naar gelang de specifieke crisis-problematiek. |
| Sterkte |
- Het voorkomen van opname
- Systematische aandacht voor de belangen van het systeem
- Optimale mobilisatie van het steunsysteem
- Kansen benutten om beter uit de crisis te voorschijn te komen.
|
| Zwakte |
- Vraagt om deskundige, goed opgeleide en getrainde interventoren.
- In gevallen waarbij de systemische kant zwaar benadrukt wordt, dient men er voor te waken dat er voldoende garantie bestaat dat de benodigde medicatie wordt ingenomen.
|
| Evidence base |
Er is beschrijvend en vergelijkend onderzoek gedaan, waaruit de Systemische Crisisinterventie als meest effectief naar voren kwam: Ella Broers, Hella van Beek e.a.: “Spoed geboden - Acute hulpverlening door de Riagg”. Uitgave: NcGv, 1993. |
Verantwoording |
| Geïnterviewde |
Louk van der Post |
| Samensteller |
|
| Laatste update |
juli 2002 |
