Algemeen
|
| Naam |
Kwartiermaken |
| Introductie |
1992 |
| Doel |
Het beleid van vermaatschappelijking te ondersteunen (en maatschappelijke uitstoting en marginalisering te voorkomen), door het creëren van gastvrijheid in de maatschappij voor mensen met een psychiatrisch achtergrond: Ruimte in buurtcentra en (vrijwilligers)werk, ruimte in het denken over anders zijn, ruimte in de verhouding tussen uiteenlopende professionals en cliënten en ruimte in vriendschap en burgerschap. |
| Beschrijving |
Een Kwartiermaker werkt aan betrokkenheid bij - in dit geval - mensen met een psychiatrische achtergrond op alle plaatsen waar dat aan de orde is: Dat werken gebeurt vanuit een actieve oriëntatie op de wensen en mogelijkheden van de doelgroep. Het gaat om een collectieve belangenbehartiging: wensen en verlangens worden gearticuleerd en geprobeerd wordt een maatschappelijk klimaat te bevorderen waarin meer mogelijkheden ontstaan voor maatschappelijke participatie van niet-standaardburgers. Hulpverleners kunnen (ook) op individueel niveau Kwartiermaken: zij proberen voor hun cliënt te werken aan betrokkenheid bij Centra voor Werk en Inkomen, bij woningcorporaties, in het welzijnswerk, in sportverenigingen of in vrijwilligersorganisaties. Kwartiermaken is ruimer dan de psychiatrische hulpverlening alleen: Elke burger/professional/cliënt die zich betrokken voelt bij vraagstukken van sociale in- en uitsluiting kan het concept van Kwartiermaken gebruiken. Kwartiermaken werkt aan betrokkenheid bij anders-zijn, o.a. door opnieuw contact - op welke wijze en waar dan ook - te herstellen tussen standaard en niet-standaard, het gewone en ongewone, jong en oud, normaal en abnormaal, wijs en dwaas, kwetsbaar en weerbaar. |
| Alternatieven |
Maatschappelijke Steunsystemen, Vriendendienst, Multiloog |
Bronnen |
| Stroming |
- Psychiatrie: rehabilitatie theorie, democratische psychiatrie en kritische psychiatrie.
- Filosofie: hermeneutiek, differentie filosofie, zorgethiek en presentie theorie
- Kwartiermaken is te zien als de uitwerking van een aspect dat de rehabilitatietheorie heeft laten liggen: mensvisie en daaruit volgend maatschappijkritiek.
|
| Bedenkers |
Doortje Kal |
| Literatuur |
- D. Kal: “Kwartiermaken - werken aan ruimte voor mensen met een psychiatrische achtergrond”. Uitgave: Boom, 2001.
- D. Kal, D.J. Haitsma, K. Onderwater, J. van Gillissen: “Kwartiermaken. Eindverslag IEP”. Uitgave: Raddraaier, 1995. Verkrijgbaar bij Hogeschool Rotterdam en omstreken.
- J. Baars en D. Kal (red.): “Het uitzicht van Sisyphus” Uitgave: Wolters Noordhoff, 1995.
- D. Kal: “Sociale cohesie, psychiatrie en kwartiermaken” in Tijdschrift voor Praktische Humanistiek, juli 1997.
- D. Kal: “Ik blijf binnen buiten doet zeer” in tijdschrift Passage september 1997.
- D. Kal: “Ruimte voor mensen met een psychiatrische achtergrond” in tijdschrift Versie, maart 1999.
- D. Kal: "Kwartiermaken. Werken aan gastvrijheid", in: H. van Beek, J.W. van Zuthem (red.) Thuis in de samenleving. Uitgave: Lemma, 2002.
- D. Kal: "Kwartiermaken in de dagbesteding". Handboek Dagbesteding, Uitgave: Bohn Stafleu Van Loghum, 2003.
|
| Links |
www.kwartiermaken.nl |
Er mee leren werken |
| Leerweg |
Gedachtegoed eigen maken, van daaruit eenvoudige interventies doen is mogelijk |
| Cursus |
niet bekend |
Samenwerkings-
vaardigheden
|
Samenwerking met cliënten, met professionals binnen en buiten(!) de ggz, met burgers, overheden en bedrijfsleven is aan de orde. |
Toepassing |
| Disciplines |
Alle werkers in de sociale psychiatrie: B-verpleegkundigen, SPV-en, preventiewerkers, medewerkers DAC´s en trajectbemiddelaars naar werk en scholing. |
| Setting |
Ambulante psychiatrie en in de maatschappij. |
| Doelgroep |
Alle groepen die maatschappelijk uitgesloten zijn/dreigen te worden. Chronische psychiatrische patiënten, al dan niet in zorg. |
| Contra-indicaties |
Geen. |
Effectiviteit |
| Tijdsduur |
Vergt aanhoudend aandacht |
| Sterkte |
De samenleving wordt aangesproken op haar verantwoordelijkheid t.a.v. de doelgroep. |
| Zwakte |
Voor de individuele hulpverlener is het moeilijk om structureel kwartier te maken. |
| Evidence base |
De doelstelling (maatschappelijke integratie van de doelgroep) is moeilijk meetbaar. |
Overige |
| Onderzoek |
In 2004 is door de Hogeschool Utrecht een onderzoek gestart naar kwartiermaken: Op welke wijze wordt er gewerkt? Welk instrumentarium heeft de kwartiermaker nodig? Hoe verhoudt zicht dat tot de eigen professionaliteit? En hoe is de inbedding van kwartiermaken in de eigen organisatie? Contactpersoon:
|
Verantwoording |
| Geïnterviewde |
Doortje Kal |
| Samensteller |
|
| Laatste update |
17 jan 2005 |
